نقد اجتماعی

نقد اجتماعی (1)

هدفمندی در سنّت احسان و اطعام در میان مسلمانان

نویسنده: حمید احمدی جلفایی

 

 

شاید در هیچ فرهنگ دیگری در سطح دنیا، به اندازۀ فرهنگ اسلامی به ویژه در جامعۀ ایران، سنّت هایی مثل احسان و اطعام، پر رنگ نمی باشد.
اگر تنها مناسب های رسمی ایران اسلامی را که معمولأ بیشتر مردم در آن ها به نوعی به احسان و اطعام، روی می آورند محاسبه کنیم، اعمّ از مناسبت های ماه محرم و صفر، ماه رمضان، ایام فاطمیّه، روزهای شهادت چهارده معصوم، ایّام حج تمتّع، شب چهارشنبه سوری، شب یلدا و مانند آن، تقریبأ سه ماه از یک سال 365 روزی را پر می کند.
این علاوه بر احسان ها و اطعام های موردی دیگر در فرهنگ اسلامی – ایرانی است، همچون: تولّد فرزند، روز نامگذاری فرزند، ولیمۀ عروسی، اطعام در تعزیه های شخصی، اطعام به هنگام سفرهای عتبات، اطعام حجّ عمره، اطعام و احسان به هنگام خرید منزل یا ماشین یا مانند آن، و صدها بهانۀ دیگر که در میان مسلمانان و به ویژه ایرانیان، رواج دارد.
گاهی نیز افراد خیّر، به مناسبت یا بی مناسبت، خوان اطعام گشوده و ظرف احسان پر می کنند. حساب کنید اگر هر ایرانی به صورت متوسّط،  دو روز در سال احسان و اطعام کند و در آن تنها بیست نفر شرکت کنند، بالغ بر 320 میلیون اطعام، در این کشور، در هر سال ، اتّفاق می افتد.
در شرایط حاضر اگر هر غذا به صورت متوسّط ، ده هزار تومان هزینه بردارد، معادل 3200000000000000 تومان، در راستای این سنّت ها پول خرج می شود، که قطعأ با محاسبۀ هزینه های جانبی آن، این رقم به دو برابر نیز می رسد.
روشن است که همۀ مسلمانان از اجرای این سنّت حسنه، نیّت خیر و متعالی دارند و در آیات و روایات اسلامی نیز به این امر خیر، سفارش های اکید شده است.