اسلام و عبادت

اسلام و عبادت (1)

پژوهشی در فرهنگ «عبادت» در اسلام

نویسنده: حمید احمدی جلفایی

پیشگفتار «عبادت» [در انگلیسی: Devoutness- Worshipping  ؛ و در فرانسوی:  Devotion -Adoration] از واژه های فرا دینی شناخته شده در میان همة اقوام و ملل و تمدّن ها به حساب می آید که گمان می رود درازای تاریخی کاربرد این واژه و واژگان همسو با آن، به درازای شروع زندگی متمدّنانة بشر و بلکه مدّت های طولانی قبل از آن، برمی گردد.
«فرا دینی» از آن جهت که به رغم تصوّر اوّلیّه، این گونه نیست که این واژه یا واژگان هم معنای آن در زبان های غیر عربی را فقط موحّدان و خداپرستان و یا متدیّنان به یکی از ادیان آسمانی، به کار برده باشند؛ بلکه حتّی بت پرستان و مشرکان و کافران نیز از آن جهت که همۀ انسان ها همیشه ـ خواه یا ناخواه ـ به نوعی در عبادتِ یک معبود و مقصود و معشوقِ خاصّی به سر می برند، این معنا را در ادبیّات خود به کار برده اند، چه آن معبود و معشوق، خدا باشد، یا مخلوق خدا، اعمّ از چیزی بی جان یا جاندار، یا پول یا زن یا مقام و مانند آن. آنچه مهم است معنای پرستش و بندگی و خاکساری و پیروی و مانند آن است که در معنای این کلمه، نهفته است.
نمود روشن این مسئله، از قدیم، در زندگی خداپرستان، با عبادت خداوند؛ و در زندگی بت پرستان، با عبادت و پرستش بت ها، مستدام دیده شده است.
از این رو قرآن کریم، در برخی از آیات، از عبادتِ بت پرستان، سخن به میان می آورد و در مورد آن ها نیز در آیة 18 از سوره یونس می فرماید: (و یعبدون من دون الله ما لا یضرّهم و لا ینفعهم)؛ یعنی: مشرکان کسانی غیر خدا را که ضرری و نه نفعی می توانند به آن ها برسانند، عبادت می¬کنند.