آموزش گام به گام تجوید و روخوانی قرآن کریم (1)

درس اول

آشنایی با الفبای زبان عربی

استاد: زهرا نعمتی تبریزی

آغاز سخن

از آن جا که به اعتقاد مسلمانان، قرآن، بهترین و مطمئن ترین کتاب آسمانی هدایت است و تنها سخنی است که از جانب خالق حکیم، به صورت منظّم،برای هدایت همه ی انسان ها تا روز قیامت فرستاده شده است، روشن است که برای چنین کتاب عزیز و گران مایه ای، بندگان راستین الهی، باید بیشتر و بیشتر وقت صرف کرده و آن را بهتر بشناسند و معارف آن را بهتر دریابند.
نخستین گام در عزیز شمردن این کتاب، آن است که: هر مسلمانی، ابتدا قراءت و روخوانی آن را خوب بیاموزد و بتواند هر از گاهی، سری به این اقیانوس معارف و سر چشمۀ زلال حقایق بزند، تا هم ادب قرآن و حقّ مسلمانی را به خالق قرآن، نشان دهد و هم شعاعی از انوار قرآنی، بر دل او تابیده و جان وایمانش را جلا ببخشد.
متأسّفانه برخی از گویندگان، مردم را از قرآن و قراءت و تجوید آن می ترسانند و چنین اظهار می کنند که خواندن درست قرآن ، کار هر کس نیست. امّا روشن است که قرائت قرآن و تجوید و نیکو ادا کردن کلمات، یک مسئلۀ نسبی است و همه آن هایی هم که آن را آموخته اند، باز در مقایسه با هم، قوی و ضعیف دارند، امّا یک حدّأقل هایی در قراءت و روخوانی و تجوید قرآن است که هر کس به قدر تلاش و همّت خود می تواند آن را بیاموزد و در خواندن قرآن به کار ببندد.
و این کار، کار چندان دشواری نیست و به نظر ما،هر کسی که آموزش های ابتدایی حدّأقل تا سوم راهنمایی را داشته باشد، قطعاً می تواند آموزش های مربوط به قرائت قرآن و تجوید را خوب آموخته و به کار ببندد؛ بلکه بعد از مدّتی خودش در این زمینه، استاد شود.
به هر حال، روخوانی و تجوید نیکوی قرآن، از جمله آداب قرآنی است که هم خود قرآن کریم و هم معصومان دین به آن سفارش کرده اند و یاد گیری آن و به کار بستنش، پاداش قرائت و نورانیّت آن را در دل های مؤمنان، چندان برابر می کند.
در این فرصت کوتاهی که سایت پژوهشی میثاق در اختیار ما قرار داده، بنا بر آن است که در هر دوره، مطالبی را در این راستا به همۀ علاقمندان به قرآن کریم، به ویژه بانوان مسلمان، ارائه کنیم و مطمئن هستیم که اگر مطالب گفته شده، خوب مطالعه شود و تا دورۀ بعد، در هر روز، در یک صفحه از قرآن، به همراه قرائت آن، مورد دقّّت قرار گیرد، مخاطب را کاملاً به نتیجۀ مطلوب، خواهد رساند و بدون آن که فشار و زحمت چندانی را در این آموزش، احساس کند، پس از مدتی، دوره به دوره، به صورت کامل، با تجوید و روخوانی نیکوی قرآن، آشنا خواهد شد.
اولین قدم برای آشنایی با قرآن و بهره مندی از معارف عمیق و زیبا و کارساز آن، آشنایی با حروف و برخی قوانین ابتدایی دستور زبان عرب است.

اخلاق اسلامی

 
                   

نویسنده: حمید احمدی جلفایی

                                                           بسم اللّه الرّحمن الرّحيم

آغاز سخن

                   «باطن خود را مزيّن كن به اخلاق جميل
                                                                         كانچه مى ‏ماند به حُسن لا يزال، اين است و بس»

شايد يكى از متداول‏ترين و مشهورترين واژه ‏هاى ارزشى و آرمانى  كه در ميان عموم مردم در سرتاسر اين دنياى پهناور، اعمّ از خواصّ و  عوام، مورد استفاده قرار مى‏ گيرد، واژه «اخلاق» باشد.
 در همه‏ جاى دنيا  و در ابعاد مختلف زندگى بشر، انسان‏ها در انواع ارزيابى‏ هاى خود ـ چه  به صورت فردى و چه اجتماعى ـ از اين واژه، بهره مى ‏گيرند.
 به عنوان  نمونه، عموم مردم، در انواع گزينش‏هايى كه انجام مى ‏دهند، يكى از ملاك‏هاى اصلى  را اخلاق شخص در نظر مى‏ گيرند؛ وقتى به دنبال رفيق مى ‏گردند، سعى  مى ‏كنند شخص با اخلاق و خوش‏ اخلاقى را برگزينند؛ وقتى  مى‏ خواهند با كسى شراكت و يا معامله‏ اى را ترتيب دهند، اشخاص با  اخلاق، در اولويّت هستند؛ وقتى مى‏ خواهند دخترشان را شوهر دهند،  درباره اخلاق او تحقيق مى ‏كنند؛ وقتى مى‏ خواهند زن بگيرند، باز  اخلاق همسر مورد انتخاب، برايشان اهميّت ويژه ‏اى دارد... و  همين‏ گونه در همه ابعاد زندگى بشر، به صورت عمومى، اين موضوع،  فراوان‏تر از هر موضوع ارزشى ديگر، مرتّب به كار گرفته مى‏ شود.
به  جرأت مى‏ توان گفت: درست از زمانى كه بشر، پا در اين عرصه خاكى  نهاده، به نوعى با اين مسئله، به صورت ناخودآگاه درگير بوده و در  سطوح مختلف، درباره آن انديشيده است.

پیام

این نسخه، نسخۀ آزمایشی پایگاه است؛ به زودی در نسخه های اصلی آینده، در این شاخه، نتیجه ی تحقیقات مربوط به قرآن و علوم قرآنی، عرضه خواهد خواهد شد.

پیام

این نسخه، نسخه ی آزمایشی پایگاه است؛ به زودی در نسخه های اصلی آینده، در این شاخه، سلسله مباحث مربوط به تفسیر قرآن کریم با گرایش اخلاقی و تقریب مذاهب، عرضه خواهد شد.

پیام

این نسخه، نسخه ی آزمایشی پایگاه است؛ به زودی در نسخه های اصلی آینده، در این شاخه، سلسله مباحث مربوط به تفسیر اثری، اصول و بایسته های آن، عرضه خواهد شد.

تفسیر عمومی 1

تفسیر سورۀ حمد

استاد جواد فاضل بخشايش

 

پيشگفتار

 بسم الله الرحمن الرحیم.
بي هيچ شكي، خالق هستي، حكيم است و محال است كه از وي كاري عبث و بيهوده و بي هدف، صادر شود، بنابراين خلقت به طور عموم كه كار اوست و خلقت انسان به طور خصوص كه شاهكار اوست، بي هدف و خالي از غرض نيست و غايتي دارد، و همان طوري كه از آيات و روايات بر مي آيد، هدف از خلقت غير انسان، اين است كه زمينه چينی شود تا انسان به كمال برسد. و هدف آفرينش انسان، رسيدن به مقام عبوديّت و بندگي پروردگار هستي با تمام مراتبي كه دارد مي باشد. و چه زيبا اين دو هدف را سعدي شيرين سخن، به نظم كشيده است:
                                 ابر و باد و مه و خورشيد و فلك دركارند     تا تو ناني به كف آري و به غفلت نخوري

سپاسمندی

فرهنگ سپاسمندی از منظر قرآن و حدیث (1)

پژوهشگر و نویسنده: رضا فقری

 

پیشگفتار
با نگاهی در طبیعت و نظام هستی و تأمّل در آن، به خوبی در می یابیم:همۀ موجودات هستی، اعم از جمادات، نباتات، انسانها و حیوانها – چه به صورت ارادی و چه تکوینی - در مقابل کوچکترین خدمت دریافتی، با تمام وجود ، به نوعی سپاسگزاری می کنند. این تشکر و سپاس یا زبانی بوده، یا مالی، یا به همراه ابراز احساسات درونی، از قبیل تبسّم یا هرگونه  حرکتی که نشانگر رضایت و سپاس باشد.
به عنوان نمونه، ابر بارش خودرا آفتاب تابش خودرا و دریاها آبهای روان خود را و کرۀ خاکی خاک پرخیر و برکت خودرا در اختیار بشر قرار داده و از خدمت به طبیعت، به ویژه در خدمت رسانی به انسان برترین مخلوق الهی ، دریغ ننموده اند.  به قول شاعر:
                       ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند
                                                                           تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
ضمیر ناخود آگاه انسان با رویت نعمات الهیّه - که قابل احصا و شمارش نیستند -  بصورت فطری، شکرخدا را بر زبان جاری می سازد و مرجع ضمیر جمیع نعمات وجودی خود را حق تعالی می داند؛ و بر طاعات وعبادات خود در درگاه ذات اقدس احدیّت می افزاید و خالصانه خالق خویش را یاد می نماید.

قرآن و نوجوانان

در محضر قرآن (1)

                                                                                                                                                                         نویسنده: رضا فقری

آغاز سخن
قرآن، کتاب زندگی ما مسلمانان است و در همۀ زمانها، از این معجزۀ همیشگی استفاده می کنیم. و همانند یک چراغ نورانی، قلب ما را، روشن می کند و ما را از تاریکی به طرف روشنایی هدایت می کند. همانطوری که علی علیه السلام می فرماید:

« تَدَبَّرُوا آياتِ القُرآنِ وَاعْتَبِرُوا بِهِ فَإنَّهُ أَبْلَغُ الْعِبَرِ ».

ترجمه: در آيات قرآن تدبّر كنيد و به وسيله آن عبرت گيريد. چرا كه تدبّر در آن، رساترين عبرت‏هاست.

ما هم باید، در تمامی آیات این کتاب عظیم، فکر کنیم و عقل و هوش خود را، بکارگرفته، تا از این رحمت الهی، درس زندگی و انسانیّت بگیریم. لذا در این بخش می خواهیم بر آیات قرآن نگاه تدبّرانه و تفکّرانه داشته باشیم و نکات اخلاقی آن را مرور کنیم.

مروري بر مناجات ها و دعاهاي قرآني .1

 

استاد جواد فاضل بخشایش

 

پيش گفتار -دعا نياز دروني انسان

تمامي موجودات، به خصوص انسان، مخلوقند وخداوند خالق آن ها ست و آفرينش هم عبث و بيهوده نبوده، بلكه آفريننده از آفرينش خود هدفي را دنبال مي كند وآن هدف، سعادت وخوشبختي ابدي انسان است.
و در اين راستا، خداي مهربان، پيامبران را فرستاد تا راه سعادت وخوشبختي ابدي را به انسان ياد دهند، كه مي توان آن را در يك كلمه، «ارتباط با خدا » خلاصه كرد و بهترين راه ارتباط با خدا «دعا» مي باشد.
دعا مختصّ زبان و لغت خاصّی نيست، بلكه با هر زبان و بياني مي شود با خدا سخن گفت؛ ولي همان طوري كه هر سخني آدابي دارد، دعا نيز آداب مخصوص خود را دارد كه اولياي الهي، آن را بهتر از هركس مي دانند و رعايت مي كنند، كه در متون احاديث ما، دعاهايي از معصومان (ع) وارد شده است و هم چنين در قرآن كريم از زبان اوليا و پيامبران الهي دعاهايي نقل شده كه مي تواند بهترين سرمشق براي ما بوده و راه و روش ارتباط با خدا را به ما ياد دهد.
دراين نوشتار، سعي بر آن شده كه به طور اختصار، به نقل و بيان دعاهاي قرآني پرداخته شود، باشد كه مورد قبول حضرت حق قرار گيرد.